Een wirwar aan Jerkbaits.

Door Berthil Bos op 26-01-2010



Op weg naar de jerk stekken!

Het jerkbaitvissen is de laatste jaren enorm in populariteit toegenomen en is nog steeds groeiende, zowel vanaf de kant als vanuit een boot. De schappen van de hengelsportwinkels hangen dan ook vol met dit kunstaas in allerlei vormen en maten, van jerkbaits uit de fabriek tot aan zelfbouw kunstwerkjes, wachtend om door één van ons kunstaasvissers aan de spelt gehangen te worden.

Wat mij altijd weer opvalt, is dat men er zonder er bij na te denken over gaat tot aanschaf van een meestal vrij kostbaar kunstaasje, terwijl er op dat moment nog niet bekend is onder welke omstandigheden een dergelijke jerkbait het beste te vissen is. Het resultaat van dit alles is dat je op den duur diverse soorten jerkbaits in je bezit hebt dit onderling maar weinig verschillen en zodoende is inspelen op de vraag van het moment niet mogelijk.

Om wat duidelijkheid te brengen in de het grote aanbod jerkbaits zal ik de Jerkbaitfamilie eens met jullie doornemen wat betreft de visserij vanuit de boot, maar ook vanaf de kant is het een leidraad, al wordt er in de polder over het algemeen kleinere Jerkbaits gebruikt. Het is de bedoeling om aan een jerkbait die in de verpakking zit al een bepaalde actie toe te dichten en zodoende je selectie te maken.


Een wirwar aan Jerkbaits!

De Jerkbaitfamilie kan je onderverdelen in drie groepen nl. Gliders, pullbaits en hybriden en binnen iedere groep heb je weer verschillen in actie die de keuze er niet gemakkelijker op maken. De Glider is het meest populair omdat dit type jerkbait zich bij een goede presentatie mooi van links naar rechts laat glijden en daarbij meestal visueel te volgen is wat de adrenaline alleen maar doet toenemen. Aangezien de Glider het meest gewild is, zie je van type Jerkbait dan ook het grootste aanbod bij een hengelsportwinkelier, die van deze populariteit natuurlijk gebruik maakt. In dit artikel zal dan ook de Glider het meest aan bod komen al zal ik de ook mijn favoriete hybriden en pullbaits noemen.


Een Glider, een Hybride en de Pullbait.

Daar sta je dan voor een wand vol met diverse Jerkbaits en bij de vraag wat voor actie het kunstaasje heeft krijg je negen van de tien keer te horen dat hij prachtig van links naar rechts door het water gaat, bijna vanzelf. Als er water in de buurt van de winkel is moet je niet schromen om te vragen het meestal prijzig object eens uit te proberen en te zien wat deze daadwerkelijk in het water doet. Kan dit niet, dan zijn er ook andere mogelijkheden om te zien wat ongeveer de actie van het kunstaas is en zal je niet twee kunstaasjes aanschaffen met dezelfde actie waardoor je jezelf beperkt bij het vissen.

Allereerst kan je het beste voor een langzaam zinkende Jerkbait kiezen om diverse waterlagen te kunnen afvissen indien dat nodig is, maar een zinkende jerkbait vist ook gemakkelijker waarbij je zowel snel als uiterst langzaam kan vissen zonder dat hij naar de oppervlakte komt. Als je een langzaam zinkende jerkbait hebt gevonden is het belangrijk om te kijken wat voor vorm deze heeft omdat dit mede bepaalt wat de actie is. Is de Jerkbait kort en gedrongen dan is de actie meestal ook kort en schichtig omdat de uitloding door zijn beperkte lengte dit veroorzaakt, hierdoor draait hij snel om zijn as en een dergelijk aasje kan je dan ook snel en agressief binnenvissen wat op sommige dagen uiterst effectief kan zijn. Wil je een wat rustiger Jerkbait die wat meer uitslaat dan moet hij wat lengte hebben en een niet te hoog profiel bezitten. Ook hier is de uitloding die er voor zorgt dat hij wat meer van links naar rechts uitwaait en daardoor kan je het kunstaas langer in de bijtzone van de snoek houden.


Kort, langer, langst.

Nu we aan de vorm van het een glijder al een beetje kunnen inschatten hoe deze uitslaat is er nog iets wat je in de gaten moet houden om het zwemgedrag te bepalen en dat is namelijk waar het bevestigingsoogje voor de spelt is geplaatst. Is deze voor op de neus geplaatst dan gaat de Jerkbait in een rechte lijn van links naar rechts en kan je hem zowel langzaam als snel binnenvissen. Heeft een Jerkbait daar in tegen het oogje meer op de kop zitten dan heeft hij negen van de tien keer een mooie wiebel bij iedere tik die je geeft, omdat je hem als het ware omver trekt en dat kan net datgene zijn wat de snoek tot een aanval verleidt. De manier van binnen vissen moet je dan ook meestal aanpassen aan die wiebel en zodoende moet je hem de tijd geven om zijn actie te maken dat bereik je door bij elke tik wat slak te geven aan je lijn. Slak geven is niet anders dan even de spanning van de lijn af te halen om de Jerkbait de vrijheid te geven om zijn ding te doen.


Wiebelend naar succes met de Bóssel

Dit alles wetende word het al wat makkelijker om je keuze te maken zonder dat je hem in actie hebt gezien maar niet alleen de uitloding, vorm of het bevestigingsoogje bepalen de actie. Veel Glider Jerkbaits zijn uitgelood inclusief haken en onderlijn en dat is een belangrijk aspect om te weten, aangezien wij allemaal onze eigen favoriete haken en onderlijnen willen gebruiken. Mijn vismaat Erik de Lange bijvoorbeeld lood zijn meester-werkjes uit met een redelijk zware spinstang en toen ik de eerste keer met een prototype van zijn hand het water opging kwam dat ding bij iedere jerk naar boven en alleen door uiterst langzaam te vissen hield ik hem op diepte. Ik gebruikte in tegenstelling tot Erik een onderlijn van Fluorcarbon die lekker licht en soepel is terwijl deze Tukker zonder problemen aan het vissen was met een stang. Erik kon lekker opschieten en ving zijn visje maar ik was alleen maar bezig met het kopje onder houden van mijn kunstaas en tot overmaat van ramp verspeelde ik mijn eerst vis ook nog omdat hij de onderlijn van fluorcarbon op een één of andere mannier doorbeet wat weer een andere discussie naar voren bracht. Doordat ik zelf geen voorkeur heb voor een stang als onderlijn zette ik op mijn nieuwe onderlijn een loodhagel en meteen was het geen probleem meer om de boel onder water te houden wat ondermeer resulteerde in een mooie dame van 120 cm.


120 cm. na een aanpassing.

Je ziet dat je met iedere nieuwe Jerkbait een beetje moet experimenteren om er achter te komen hoe hij zicht gedraagt in het water en daarbij kunnen ook de tikken die je geeft, hard of zacht, bepalen wat de actie is en vergeet ook de actie van de hengel niet die per soort erg kan verschillen. Het lijk in eerste instantie erg ingewikkeld, maar als je er eenmaal iets meer bij nagedacht hebt zal je zien dat je spelenderwijs snel leert en je ontwikkeld. Zoals ik al eerder zei is het belangrijk om te weten wat voor actie een kunstaasje bezit en wat je ermee kan doen om zodoende op of bij het water te kunnen variëren indien de omstandig heden hierom vragen. Ook ik heb leergeld betaald door in het verleden teveel kunstaas aan te schaffen met dezelfde actie omdat je graag het nieuwste van het nieuwste wilt hebben, maar dit is niet altijd vangst verbeterend. Om het voor jullie iets gemakkelijker te maken zal ik een lijstje van Jerkbaits doornemen waarmee je op iedere situatie kan inspelen.


Harde wind betekent snelle driften en dus agressief terug vissen.

Om lekker op te schieten of indien drift van de boot dit noodzakelijk maakt (grote snelheid) maak ik graag gebruik van Jerkbaits met een korte actie zoals de Glider van Salmo of de Jeckel van Andre Koehoorn omdat ik dan ten allen tijde contact houd met het kunstaas. Korte stevige tikken doen dit aas al zigzaggend naar je toekomen waarbij je snel binnen kan draaien. Doe je dit niet dan komt er een bocht in je lijn en verlies je contact, dus een beetje agressiviteit is gewenst.


Kort en gedrongen, de Glider en de Jeckel.

Zijn de omstandigheden van dien aard dat je lekker met de boot kan driften en je worpen kan afmaken dan is een allround Jerbait als de BusterJerk van Strike Pro, de Hóker XL van Erik de Lange of de Booner van Andre Koehoorn een goede keus. Deze Jerkbaits zijn eenvoudig te vissen met iets langere tikken al kan een combinatie van kort en lang voor de snoek zeer interessant zijn. De BusterJerk heeft ingebouwde kogels en het is mij al diverse malen opgevallen dat als je deze Jerkbait agressief met korte harde tikken binnen vist hij de vis wakker schud zodat je hem ook bij de Glider en de Jeckel kan plaatsen.


Allround te gebruiken,de BusterJerk en de Hóker XL.

Kunnen we de boot op één plaats houden d.m.v. een anker (wat ik de laatste tijd graag doe ) of de wind laat het toe en natuurlijk niet vergeten vanaf de oever, dan kunnen we een stek of gelokaliseerde vis rustig bevissen waarbij we de keuze hebben uit wijd uitslaande jerkbaits of jerkbaits met een wiebel die slak nodig hebben om de actie volledig uit te voeren. De Big Bandit van Strike Pro, de Tukker van Erik de Lange en de Max van Andre Koehoorn komen kan je met lange niet te harde tikken rustig binnen vissen, daardoor is dit kunstaas lang in de gevarenzone onderweg. Geef dit soort kunstaas rustig de tijd en tel desnoods 21, 22, 23 voor je de volgende jerk geeft.


Lang op de plek van bestemming Big Bandit, Tukker en de Max.

Jerkbaits met een wiebel hebben ook tijd nodig voor hun actie en zodoende niet geschikt voor snelle driften. Het zijn kunstaasjes die je met gevoel moet behandelen en als je dit doet dan blijft een aanbeet niet lang uit. Bij iedere luizige, niet te harde tik, zal hij meestal op het eind van zijn links of rechtse loop gaan flanken en door de druk op de lijn even te laten vieren krijgt hij hier ook de kans toe (slack in de lijn). Ook de hengel kan bij deze techniek invloed hebben op de actie daardoor gebruik ik voor deze jerks liefst een iets zachtere hengel zoals bijvoorbeeld de Gentel Jerk van Rozemijer. De Halve Liter van Arjan Willems, de Striker van Rob Kraaienveld en de Bóssel van Erik de Lange hebben deze wiebel als geen ander en zijn daardoor altijd bij mij in de boot aanwezig.


Het oogje op de kop is een goede indicatie, Striker, Bóssel en Halve Liter.

Hybride Jerkbaits worden nog steeds niet veel gebruikt in ons land omdat de actie van dit kunstaas niet zo spectaculair is als een glider. Toch is het een jekbait die je niet mag vergeten vooral als er snel gevist moet worden als de drift van de boot snel gaat of je wilt de vis snel lokaliseren. Toch zijn er Hybriden (ook wel door sommigen flankers genoemd) die je op diverse manieren te kan vissen en variëren in technieken is dan ook het beste. De Hammer en het Flippertje van Arjan Willems en de Torob van Rob Kraaijenveld zijn Hybriden die je zowel snel met korte kleine tikjes kan binnenvissen, zodat deze mooi flankt, als langzaam, waarbij je het kunstaasje de tijd moet geven om zijn weg te kiezen die meestal onvoorspelbaar is.


De Hammer doet maar wat, maar de snoek weet wat hij wil.

Deze hybrides hebben het bevestigingsoogje boven op de neus zitten en daaraan is zoals ik al eerder zei gelijk te zien dat deze bij iedere tik mooi gaat kantelen. De Warrior van Salmo is een aasje die alleen om zijn as rolt, maar dan wel op een mannier die menig snoek tot een aanval verleidt. Hoe ze deze wiebel er in hebben gekregen weet ik niet, maar met alleen binnenhalen is hij al net zo levensgevaarlijk als zijn grote broer de Fatso, laat staan met kleine tikjes.


De Fatso is top maar de Warrior vist werpend gemakkelijker.

Het is moeilijk om in een winkel d.m.v. de vorm te bepalen hoe een Hybride Jerkbait zich gedraagt in het water(bevestigingsoogje geeft een indicatie), dus zal je hem moeten uitproberen of een bewezen aasje aanschaffen, maar ook hier geldt weer kies voor een zinkende vorm.


Hybriden van formaat, de Hammer, de flipper en de Warrior.

Blijven over de Pullbaits die bij iedere ruk naar beneden word getrokken en bij een beetje slak in de lijn weer naar boven wil. Wie gewend is aan glijdende Jerkbaits kan zich niet voorstellen dat deze geschilderde plankjes, want zo zien ze er over het algemeen uit, uiterst effectief kunnen zijn. Ook hier is er keuze tussen zinkende en drijvende pullbaits. Wil je ze gebruiken boven plantenbedden of op erg ondiep water dan is de drijvende versie het aangewezen wapen, heb je iets meer ruimte dan is een zinkende op zijn plaats. Goede namen onder dit kunstaas zijn de Bobby Bait , de Suick en de Salmo Jack. Met lange halen, die gerust agressief mogen zijn, haal je dit kunstaas binnen waarbij ikzelf graag als de jerkbait naar beneden is getrokken af en toe nog een kleine tikje mag geven.

De Bobby Bait heeft een breed profiel waardoor hij goed opvalt als het water iets dieper is en de snoek meer van onderen moet komen. Toch is de Salmo Jack de Jerkbait die bij mij het meest te water wordt gelaten, omdat hij geen metalen staartschoep heeft zoals de Bobby en de Suick waarmee je het zwemgedrag kan veranderen en daardoor zijn ze nogal eens van de leg als je een vis gedrild hebt of als hij heeft klem gezeten in de kunstaasdoos. De Jack heeft dit niet en vist erg gemakkelijk waarbij je en dit moet je niet verder vertellen, deze Pullbait kan omtoveren tot een Glider door de staartdreg op de kop te plaatsen en hem achterstevoren te vissen. Door deze actie heb je twee soorten Jerkbaits in één en je zou het eens moeten aandurven om alleen deze Jerkbait mee te nemen om vertrouwen te krijgen in Pullbaits en lukt het dan niet, dan kan je weer van links naar rechts glijden.


Haken anders gemonteerd en glijden maar.

Zoals ik al in het begin zei, is dit artikel bedoeld als leidraad voor kunstaasvissers die moeite hebben met het kiezen van een geschikte Jerkbait, de soorten en merken die ik heb genoemd hebben zich in de praktijk bewezen. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat dit het enige goede is wat de markt te bieden heeft, want er zijn nog vele andere Jerkbait die prima voldoen, maar zorg er altijd voor dat je kunt variëren en niet zonder na te denken de gehele dag met dezelfde actie bezig bent terwijl je wel regelmatig wisselt als de snoek zich moeilijk laat verschalken of de situatie er naar vraagt. Het is ook raadzaam om vooral in het begin een niet te groot pakket Jerkbaits aan te schaffen omdat je het kunstaas moet leren kennen. Als je op de verschillende situaties zoals boven besproken wilt inspelen kom je uit op 8 á 10 stuks bewezen aasjes die je zeker vertrouwen zullen geven.


Wie is bang voor wie!




Door Berthil Bos op 26-01-2010